De meidagen zijn een gepast moment voor het overdenken van de Nederlandse houding jegens Joden en Israel. Wie, zoals ik, uit het verre Jeruzalem naar Nederland kijkt ziet een gefragmenteerd beeld. Dat verbaast niet; we leven in een post-moderne maatschappij waarin houdingen en denken versnipperd zijn.

 

Wie dat wil kan een mooi artikel schrijven over de Nederlandse belangstelling en eerbied voor de Joden die in de Tweede Wereldoorlog vermoord zijn. Dit onderwerp heeft meerdere gezichten en er zijn vele voorbeelden van. Er zijn al een groot aantal monumenten op publieke plaatsen voor de omgekomenen en er komen nog steeds nieuwe bij. Dit jaar bijvoorbeeld in Haarlem[1] en Ede.[2] Soms worden deze monumenten door schoolklassen geadopteerd. Die houden ze schoon en bij plechtigheden dragen kinderen vaak gedichten voor.

 

Het Westerborkpad dat van de Hollandse Schouwburg tot het voormalige kamp loopt is onlangs in gebruik genomen. Vele burgerlijke gemeentes doen groenonderhoud van Joodse begraafplaatsen. Particulieren doen er soms nog een schepje bovenop door omgevallen zerken op te richten en de belettering te vernieuwen. De stichting Boete en Verzoening maakt al dertig jaar Joodse begraafplaatsen in binnen- en buitenland schoon. ‘Struikelstenen’ worden in steeds meer gemeentes in het trottoir geplaatst voor de laatste woningen van weggevoerde Joden. Een snelle greep: Almelo, Amsterdam, Borne, Eindhoven, Emmen, Gouda, Groningen, Kampen, Leiden, Meppel, Oss Rotterdam, Soest, Sneek, Tilburg, Zaandam (en nog vele andere plaatsen).

 

Een aantal synagoges, vaak nooit meer als zodanig gebruikt na de Tweede Wereldoorlog, zijn of worden gerestaureerd. Sommige worden zelfs als synagoge heringewijd. Gedenkboeken verschijnen over de geschiedenis van Joden, soms zelfs in plaatsen waar al voor de oorlog geen Joodse gemeente meer was. Er wordt ook materiaal gevraagd voor nog te schrijven boeken. Bijvoorbeeld over de Joden in Landgraaf[3] en Geleen.[4] Er verschijnen boeken over de oorlog van wetenschappelijk belang of met herinneringen. Het is een indrukwekkend geheel waar nog veel aan toegevoegd kan worden.

 

Men kan desgewenst daarnaast ook een artikel schrijven over de vele onaangename aspecten van de Nederlandse houding jegens levende Joden. Nooit na de oorlog is het handjevol herkenbare Joden zo frequent fysiek en verbaal bedreigd als nu. Moslim-allochtonen dragen disproportioneel bij aan de dreiging, maar de meeste overlast komt van autochtone Nederlanders. Er is na de oorlog ook nog nooit zoveel publieke kritiek op de Joodse gebruiken geweest. Terwijl de Europese economie aan gigantische schokken bloot staat, trok het debat over de rituele slacht meer belangstelling in de media. Grote medische organisaties vallen de besnijdenis aan. Politieke partijen stellen vragen in de Tweede Kamer over de vrijspraak van een Jood die op Shabbat geen identiteitsbewijs bij zich had.[5]

 

Er is ook beduidende Holocaustmoeheid. Een recente studie van de Amerikaanse Anti-Defamation League vond dat 31% van de Nederlanders vindt dat Joden teveel praten over wat hen gedurende de Holocaust is overkomen.[6] Wie wil kan op basis van dit alles concluderen dat Frits Bolkestein gelijk had toen hij mij zei dat bewuste Joden zich moeten realiseren dat er voor hen in Nederland geen toekomst is, en dat ze het beste hun kinderen kunnen aanraden naar Amerika of Israel te emigreren.[7]

 

Er is ook genoeg materiaal om een artikel te schrijven dat ondanks het feit dat de overgebleven kleine Nederlandse Joodse gemeenschap grotendeels geassimileerd is er nog veel actieve instellingen zijn en culturele manifestaties plaats vinden. Joods Maatschappelijk Werk en anderen ontplooien nieuwe initiatieven. De Joodse scholen handhaven zich. Zo ook het NIW, hoe ongelijk de kwaliteit van de artikelen soms ook is. Er is een Joodse Omroep. Het Joods Historisch Museum en de restauratie van de Portugese Synagoge winnen vooraanstaande internationale prijzen. Er vindt jaarlijks een Joods muziekfestival en een Filmfestival plaats. Er bestaan voor Europa unieke instituten zoals de Sinai-kliniek en het Joodse Hospice Immanuel. Dit kan desgewenst uitgelegd worden als  tekenen van een bloeiende gemeenschap.

 

Aan de andere kant kan men aandacht besteden aan hoe Nederland onderaan bungelt in West Europa wat betreft erkenning van het wangedrag jegens de Joden van de regering in ballingschap en koningin Wilhelmina in Londen tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het is makkelijk aannemelijk te maken dat als de koningin had opgeroepen om Joden te helpen duizenden Joden meer gered hadden kunnen worden. Er zijn sterke indicaties dat ze integendeel dit soort oproepen vrijwel altijd uit de toespraken die Lou de Jong voor haar ontwierp heeft weggestreept.

 

Daarbij komt nog, dat wat Israel betreft, de verspreiding van radicale haat- ideeen in de Nederlandse maatschappij vandaag veel groter is dan bijvoorbeeld de antisemitische opvattingen die voor de Tweede Wereldoorlog bestonden. Een studie van de Universiteit van Bielefeld toont aan dat ruim 38% van de Nederlanders denkt dat Israel van plan is de Palestijnen uit te moorden. Dit is een voorbeeld van een extreme demonisering van Joden. Dat slaat direct op de Nederlandse Joden terug want 47% van de Nederlanders denkt dat Joden meer loyaal zijn tegenover Israel dan jegens Nederland.[8]

 

Als ik in Nederland op straat loop en 10 mensen gaan voorbij vraag ik me af: welke vier van hen zijn de eigentijdse opvolgers van de extreme NSB-ers en anderen die in de Joden het absolute kwaad zagen? Heb ik gelijk dat ik daaronder heel wat zogenaamde progressieven zie? Als ik sommige, na moderatie overgebleven talkbacks op mijn artikelen in de Nederlandse pers lees, lijkt het me dat het belangrijk is te onderzoeken welke politici, televisieprogramma’s, kranten, kerkleiders, ontwikkelingshulporganisaties en anderen meegeholpen hebben dit satanisch wereldbeeld van Israel te creeeren. Zij zijn de indirecte bondgenoten van de grootmeesters van oproepen tot moord en Jodenhaat die vooral in de Moslimwereld te vinden zijn.

 

In feite is het aantal Palestijnen in de laatste decennia zeer toegenomen. Er wordt bovendien in Nederland veelal weggekeken van het feit dat de grootste Palestijnse partij Hamas openlijk over genocide op Joden spreekt en de zogenaamd gematigde Fatahpartij moordenaars van Israelische burgers, incluis vele kinderen, verheerlijkt en jeugdkampen, sporttoernooien, scholen etc. naar hen noemt. Zijn het de Israelische correspondenten van de media die hierover niet berichten, of de redacties in Nederland die dit wegmoffelen?

 

Al met al schijnt de toekomst van dode Joden in Nederland beter verzekerd dan die van levende Joden. Er valt dus heel wat te overdenken in de meidagen en ook daarbuiten.

[1]Philip Frankplein krijgt monument en waardige inrichting, 8 maart 2012, Gemeente Haarlem,

www.haarlem.nl/nieuws/nieuwsbericht/artikel/philip-frankplein-krijgt-monument-en-waardige-inrichting/

[2] Martin Brink, “Monument herdenkt Joodse Edenaren”, 22 maart 2012, De Edese Post

www.deweekkrant.nl/artikel/2012/maart/22/monument_herdenkt_joodse_edenaren

[3] ‘Familieleden gezocht’, NIW, 4 november 2011.

[4] persoonlijke communicatie Wouter Brasse.

[5] ‘Kamer wil opheldering over ID-plicht joden met sabbat’, Trouw, 18 februari 2012.

[6] http://www.adl.org/PresRele/ASInt_13/6266_13.htm

[7] Manfred Gerstenfeld, Het Verval, joden in een Stuurloos Nederland, (Amsterdam: Van Praag, 2010).

[8] www.adl.org/PresRele/ASInt_13/6266_13.htm

19 april 2012